TRT Radyoları Tarihçesi



Yayına Giriş: 03.05.2010 16:49:15
Güncelleme: 03.05.2010 16:49:15

Dünyada ilk radyoculuk denemeleri 1920 yılı başlarında ortaya çıktı.
Türkiye’deki radyo yayıncılığının başlangıcı da dünyayla eş zamanlı.
Ülkemizde ilk resmi radyo yayını 6 Mayıs 1927 tarihinde İstanbul Sirkeci’deki Büyük Postane’nin stüdyoya dönüştürülen üst katından gerçekleştirildi. Bir yıl sonra da Ankara Postanesi’nin alt katında Ankara Radyosu yayın hayatına başladı. O dönemde her iki radyonun da verici güçleri 5’er KW.dır. 1928 yılında yapılan ilk sayıma göre nüfusu 13 milyon olan ülkemizde 2000 dolayında radyo alıcısı olduğu tahmin edilmektedir.

Kurulduktan sonra geçici olarak değişik yerlerde hizmet gören Ankara Radyosu 28 Ekim 1938 tarihinde Ankara-Sıhhiye’de özel olarak yapılan bugünkü binasına taşındı. 120 KW. lık uzun dalga ve 20 KW. lık kısa dalga olmak üzere iki adet vericisi vardı. İstanbul Radyosu ise 19 Kasım 1949’da Harbiye’deki bugünkü binasında düzenli yayına geçti. Aynı yıl İzmir’de Belediye tarafından kurulan radyo, yayın hayatına girdi. 1961 yılında Adana, Antalya, Gaziantep, Kars ve Van’da il radyoları kuruldu.

Başlangıçta Türk Telsiz Telefon A.Ş. bünyesinde olan radyoların yönetimi 1936 yılında PTT’ye devredildi. Ardından, 22 Mayıs 1940’da Matbuat Umum Müdürlüğü’ne, 26 Temmuz 1943’te Basın Yayın ve Turizm Genel Müdürlüğü’ne,  1963 yılında ise geçici olarak Turizm ve Tanıtma Bakanlığı’na bağlandı.

1960’lı yıllarda, Türkiye’deki toplumsal gelişmelere paralel olarak, radyoculuğun da yeniden yapılanması gereği ortaya çıkmıştı. 1961 Anayasası’nın 121. maddesi  “radyo ve televizyon yayınlarının özerk ve tarafsız bir kurum tarafından yapılacağı” hükmünü içeriyordu. Bu gerekçeyle 1 Mayıs 1964’te çıkarılan 359 sayılı yasayla TRT (Türkiye Radyo Televizyon Kurumu) kuruldu. Böylece, Türkiye’de Radyo-TV alanında yeni bir dönem başlamış oldu.

Sonraki yıllar, teknik altyapının yenilenmesi, radyo kanallarının yeniden yapılanması, bölge radyolarının kurulması ve program planlamasının merkezi sisteme bağlanması gibi gelişmelerle Türkiye’de radyo yayıncılığının altın yılları oldu.

9 Eylül 1974’te Ankara, İstanbul, İzmir, Erzurum, Diyarbakır, Antalya ve Çukurova radyolarının katılımıyla Radyo 1 kanalı oluşturuldu ve 24 saat kesintisiz ortak yayına başlandı. 1 Ocak 1975’te Radyo 2 ve Radyo 3 kanalları kuruldu.18 Ekim 1987’de Radyo 4 hizmete girdi.

1980’li yıllarda, dünyada,  yayıncılık teknolojisinde hızlı gelişmeler yaşandı. Buna bağlı olarak ülkemizde de 1990 yılından başlayarak çeşitli özel radyo ve TV’ler yayına girdiler. 20 Nisan 1994 tarihinde yürürlüğe giren 3984 sayılı kanunla bu durum yasal hale getirildi.

1998 yılında TRT bünyesinde başlatılan Yeniden Yapılanma çalışmaları sonucunda radyolarımızın yayın kimlikleri yeniden düzenlendi. Böylece; Radyo 1 Eğitim-Kültür,  Radyo 2 (TRT FM) Popüler müzik,  Radyo 3 Batı müziği, Radyo 4 ise Türk müziği kanalı oldu.

GÜNÜMÜZDE TRT RADYOLARI

Radyo 1, Radyo 2 (TRT FM), Radyo 3, Radyo 4, 06 Mayıs 2009’da yayın hayatına başlayan TRT Nağme ve 01 Temmuz 2009’da açılan TRT Türkü ulusal bazda yayın yapmaktadır.  Yayınlar, FM vericilerinden, uydu ve internetten dinlenebilmektedir. Antalya, Çukurova, GAP Diyarbakır, Erzurum ve Trabzon radyoları bölgesel yayınlarını sürdürmektedir. 06 Mayıs 2009’da kurulan Ankara Radyosu ise Ankara’ya yayın yapan sohbet kanalıdır.  

Bugün TRT, farklı dinleyici kitlelerine hitap eden radyo kanallarıyla, deneyimli elemanları, müziğin değişik dallarındaki koroları, çocuk kulüpleri, zengin arşivi, bilgisayar destekli yayınları, gelişmiş stüdyo donanımları, güçlü vericileri ve çağdaş yayıncılık normlarına uygun yayınlarıyla ülkenin gözü, kulağı ve sesi olma özelliğini başarıyla sürdürmektedir.



Radyo Dairesi Başkanlığı
TRT/ORAN Ankara
radyoyenimedya@trt.net.tr
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Resmi Web Sitesi